Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trening stabilizacji kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego

Artykuły z czasopisma | 7 września 2013 | NR 42
0 1358

W ostatnich latach pojawiło się wiele niejasności i wątpliwości dotyczących kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego (Lumbo-Pelvic-Hip Complex – LPHC). Na przełomie XX i XXI w. zadawano pytanie, czy skuteczniejsza do uzyskania optymalnej stabilizacji jest izolowana aktywacja mięśni głębokich (lokalnych), czy połączenie skurczu mięśni powierzchownych (globalnych) z głębokimi. Dziś uważa się, że zarówno jedna, jak i druga grupa mięśni odgrywa istotną rolę w mechanizmie stabilizacji [1]. 

Reeves i wsp. zaznaczają, że pewne rozbieżności dotyczące stabilizacji wynikają z szerokiego zrozumienia samej definicji tego pojęcia. Przedstawiają ją jako „utrzymanie równowagi zarówno w statyce, jak i w sytuacjach dynamicznych, w których kompleks porusza się wzdłuż pewnej trajektorii”. Badacze ukazują tym samym, że próba dokładniejszego zdefiniowania nie jest w stanie zawrzeć całości zagadnienia, a jedynie jego część [2]. 

POLECAMY

Rycina 1. przedstawia model stabilizacji Panjabiego. Wyróżnia się w nim 3 podsystemy: czynny (mięśnie), bierny (kości, więzadła) oraz kontrolę nerwową; których optymalne funkcjonowanie warunkuje prawidłowe działanie mechanizmu stabilizacji. W  przypadku kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego mechanizm ten może zostać zaburzony przez każdą dysfunkcję w obrębie LPHC. Nie zawsze dotyczy to zmian strukturalnych podsystemu czynnego czy biernego. Dysfunkcja może dotyczyć podsystemu kontroli motorycznej, czego efektem jest generowanie nieprawidłowych wzorców ruchowych. Długotrwale powtarzane błędne strategie ruchowe mogą prowadzić do postępujących zaburzeń stabilizacji, a w rezultacie do uszkodzeń strukturalnych narządu ruchu [3].

Rys. 1. Koncepcyjny model kontroli mechanizmów stabilizacyjnych Panjabiego (na podstawie [4])

 

Równowaga LPHC jest istotna nie tylko dla prawidłowego funkcjonowania tego rejonu, ale także dla poprawnej czynności całego aparatu ruchowego [5]. Myers, opierając się na koncepcji tensegracji, stwierdził, że „niezależnie od tego, co mięśnie mogą zrobić pojedynczo, wpływają one również funkcjonalnie na zintegrowaną ciągłość całego ciała w obrębie sieci powięziowej” [6]. Dlatego też uraz czy dysfunkcja kończyn mogą negatywnie wpłynąć na LPHC, ale także odwrotnie: zaburzenia w tym rejonie mogą wpłynąć na funkcjonowanie kończyn i innych struktur narządu ruchu (tab. 1) [1, 7]. 

 

Tab. 1. Zaburzenia w obrębie LPHC towarzysząca dysfunkcjom występującym powyżej i poniżej niego (na podstawie [1])

Zaburzenia występujące poniżej LPHC

Zaburzenia występujące powyżej LPHC
  • tendinopatia więzadła rzepki (kolano skoczka)
  • dysfunkcje kompleksu barkowego, stawu ramiennego 
    i kończyn górnych
  • tendinopatia pasma biodrowo-piszczelowego (kolano biegacza)
  • dolegliwości w odcinku szyjnym i piersiowym kręgosłupa
  • ból przyśrodkowego, bocznego, przedniego przedziału kolana
  • dolegliwości w obrębie klatki piersiowej
  • chondromalacja rzepki
  • problemy dotyczące rozcięgna podeszwowego
  • tendinopatia ścięgna Achillesa

 

PODSTAWY TRENINGU S

...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy

    Dariusz Czaprowski

    Dr hab. n. k. f., prof. OSW, Profesor na Wydziale Fizjoterapii Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. Józefa Rusieckiego. Kierownik Centrum Postawy Ciała w Olsztynie. Autor ponad 90 prac naukowych opublikowanych m.in. w European Spine Journal, Scoliosis and Spinal Disorders, Manual Therapy, Physical Therapy in Sport, Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation. Uczestnik ponad 30 kursów specjalistycznych z zakresu m.in. leczenia deformacji i zespołów bólowych kręgosłupa (m.in. Scientific Exercise Approach to Scoliosis and Scoliosis (SEAS), Mediolan, Włochy; Physiotherapy of ApiFix patients course, Tel Awiv, Izrael, Funkcjonalna Indywidualna Terapia Skolioz (FITS); Metoda Mechanicznego Diagnozowania i Terapii wg McKenziego; Anatomy Trains Myofascial Meridians). Członek Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment (SOSORT), w tym przewodniczący Polskiej Grupy SOSORT; International Research Society of Spinal Deformities (IRSSD); Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej Polskiej Akademii Nauk; Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii oraz Polskiego Towarzystwa Rehabilitacji.

    Grzegorz Lemiesz

    Założyciel Centrum Rehabilitacji Holistycznej Lemiesz i Specjaliści w Olsztynie Absolwent wydziału fizjoterapii Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. J. Rusieckiego w Olsztynie. Fizjoterapeuta Reprezentacji Polski Rugby Seniorów (od 2013) i Joanny Jędrzejczyk. Pracownik dydaktyczny Olsztyńskiej Szkoły Wyższej w Olsztynie (2007-2012). Ukończył szkołę Holistycznej Terapii Manualnej oraz wiele szkoleń, warsztatów i kursów głównie o tematyce traumatologii i rehabilitacji sportowej. Główne zainteresowania to praca ze sportowcami różnych dyscyplin (rugby, MMA, kolarstwo, siatkówka plażowa, kajakarstwo).

    Kamil Iwańczyk

    Fizjoterapeuta w Centrum Rehabilitacji Holistycznej Lemiesz i Specjaliści, Reprezentacji Polski w Rugby oraz Joanny Jędrzejczyk – mistrzyni UFC. Absolwent Wydziału Fizjoterapii w Olsztyńskiej Szkole Wyższej im. Józefa Rusieckiego oraz aktualny jej pracownik dydaktyczny (zajęcia z Anatomii Prawidłowej Człowieka). W swej pracy w zgodzie z holistycznym podejściem do człowieka łączy m.in. wiedzę z zakresu mechanicznego diagnozowania i terapii, terapii tkanek miękkich oraz terapii poprzez ruch. Specjalizuje się w rehabilitacji w ortopedii i traumatologii ze szczególnym uwzględnieniem sportu.