Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu , Otwarty dostęp

6 grudnia 2019

NR 111 (Grudzień 2019)

Zespół bólowy odcinka szyjnego kręgosłupa

226

Ból to nieprzyjemne doznanie czuciowe oraz emocjonalne. Dolegliwości bólowe odcinka szyjnego kręgosłupa są obecnie coraz częściej zgłaszaną dolegliwością w gabinetach fizjoterapii. Kręgosłup szyjny stanowi drugą po odcinku lędźwiowym lokalizację dolegliwości bólowych. Zespół bólowy odcinka szyjnego kręgosłupa dotyczy głównie osób między 25. a 65. rokiem życia. Istotną rolę w jego powstawaniu odgrywa przewlekły stres oraz siedzący tryb życia i wynikające z niego przeciążenia narządu ruchu.

Kręgi poszczególnych odcinków kręgosłupa mają cechy wspólne, które w różnych okolicach tułowia mogą się od siebie różnić ze względu na odmienną funkcję, jaką tam pełnią. Każdy kręg przypomina kształtem zamknięty pierścień, składający się z trzonu oraz łuku kręgu połączonych nasadami łuku. 
Kręgosłup szyjny składa się z siedmiu kręgów będących najmniejszymi kręgami spośród wszystkich kręgów kręgosłupa. W nomenklaturze medycznej odcinek szyjny przedstawia się za pomocą litery C oraz cyfr I–VII. Trzony kręgów szyjnych są niskie, o nieco siodełkowej powierzchni górnej oraz dolnej. Otwór kręgowy ma kształt trójkąta, którego kąty są zaokrąglone. Wyrostki kolczyste kręgów szyjnych są krótkie, rozdwojone oraz ustawione niemalże poziomo. Wyjątkiem jest wyrostek kolczysty kręgu VII, gdyż jest on długi, nierozdwojony oraz wystający pod skórą na dolnej granicy karku. Dlatego też VII kręg szyjny nosi nazwę kręgu 
wystającego. 
Dwa najwyższe kręgi szyjne – szczytowy oraz obrotowy – łączą się stawowo z czaszką, dlatego ich budowa jest inna niż pozostałych kręgów szyjnych. Kręg C1 – kręg szczytowy (atlas) – dźwiga głowę bezpośrednio. W swej budowie nie posiada trzonu, zamiast tego ma łuk przedni. Nie ma również wyrostka kolczystego, tylko mały guzek tylny. 
Kręg obrotowy ma trzon wydłużony ku górze w wyrostek zwany zębem, który jest zakończony tępym wierzchołkiem. Ząb na przedniej stronie posiada powierzchnię stawową przednią, aby połączyć się z dołkiem zębowym łuku przedniego kręgu szczytowego. Prócz tego kręg obrotowy ma parzyste powierzchnie stawowe górne, aby połączyć się z kręgiem szczytowym, oraz wyrostki stawowe dolne do połączenia się z III kręgiem szyjnym. Pozostałe elementy budowy kręgu nie odbiegają za bardzo od budowy pozostałych kręgów szyjnych. 

Przyczyna zespołu bólowego odcinka szyjnego kręgosłupa 

W wyniku znacznej wysokości krążków międzykręgowych oraz delikatnej budowy stawów międzykręgowych w odcinku szyjnym kręgosłupa często dochodzi do zaburzenia funkcji podporowej, a także ruchowej kręgosłupa. Występujące dolegliwości bólowe kręgosłupa szyjnego najczęściej są przyczyną niewydolności podporowej kręgosłupa szyjnego, który podtrzymuje ciężar głowy. Na powstawanie dolegliwości bólowych ma również wpływ nieprawidłowe, nadmierne lub asymetryczne napięcie mięśni w odcinku szyjnym. 
Nieprawidłowe napięcie mięśni często jest wywołane pracą fizyczną, brakiem ergonomii pracy, długotrwałą pozycją siedzącą, dźwiganiem ciężarów, stresem, nadmiernym zmęczeniem, otyłością, obciążającą pracą, taką jak praca przy komputerze, praca jako fryzjer czy kierowca. Osoby nieuprawiające żadnej aktywności fizycznej są bardziej narażone na dysfunkcje szyjnego odcinka kręgosłupa ze względu na słabszy gorset mięśniowy, który powoduje mniejszą stabilność.
Nieleczone problemy z odcinkiem szyjnym kręgosłupa mogą prowadzić do zmian zwyrodnieniowych, dyskopatii szyjnej, dając objawy promieniowania bólu do barków, łokci i rąk, drętwienia palców, zaburzeń czucia, osłabienia siły.

Objawy

Objawy są różne, zależne od tego, jaka jest ich przyczyna. Kręgosłup, szczególnie w odcinku szyjnym, jest bardzo ruchomy, w związku z czym dochodzi do jego zużywania. Najczęściej dochodzi do niewielkich zmian w odcinku szyjnym kręgosłupa, takich jak zmiany przeciążeniowe, mięśniowo-ścięgniste, przykurcze mięśni przykręgosłupowych dające dolegliwości bólowe w okolicy potylicznej, karku oraz sztywność szyi. 
Przeważającym objawem zespołu bólowego odcinka szyjnego kręgosłupa jest ból zlokalizowany w obrębie szyi oraz okolic, który nasila się podczas ruchów głowy. Dolegliwościom bólowym może towarzyszyć również poranna sztywność karku, a także objawy neurologiczne, np. parestezje w wyniku ucisku na korzenie nerwowe.

Kinezyterapia, czyli leczenie ruchem, w rehabilitacji szyjnego odcinka kręgosłupa

Postępowanie rehabilitacyjne powinno się składać m.in. z treningu odcinka szyjnego kręgosłupa, zakładającego wyrównanie napięć mięśniowych oraz zachowanie lub poprawę zakresów ruchomości odcinka szyjnego. Ćwiczenia odgrywają ważną rolę w zapobieganiu oraz leczeniu dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego. 
Podstawowym elementem jest rozciąganie, ponieważ przywrócenie fizjologicznych długości mięśni pozwala na dalsze postępowanie rehabilitacyjne, w tym wzmacnianie osłabionych grup mięśniowy...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy