Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

15 marca 2019

NR 103 (Marzec 2019)

Dysfunkcje stawu krzyżowo-biodrowego - diagnostyka i terapia

0 158

Ból lędźwiowo-krzyżowy jest jednym z powszechniejszych problemów zdrowotnych, mających poważny wpływ na jakość życia. Szacuje się, że częstość jego występowania wynosi ok. 70–80%. Jedną z jego przyczyn mogą być dysfunkcje stawu krzyżowo-biodrowego. Warto wziąć to pod uwagę podczas procesu diagnostycznego, by móc szybko i skutecznie pomóc pacjentowi zgłaszającemu dolegliwości bólowe.

Wyodrębniono wiele czynników, które mogą być odpowiedzialne za rozwijającą się dysfunkcję lędźwiowo-krzyżową. Staw krzyżowo-biodrowy jest częstą przyczyną bólów lędźwiowo-krzyżowych. Według literatury może on być źródłem bólu w 13–30% przypadków. Biorąc pod uwagę częstość występowania dysfunkcji, wydaje się zasadne i ważne, żeby zbadać ten staw w celu wyleczenia problemu pacjenta w szybki i prawidłowy sposób [1].

Objawy

Pacjenci, u których występują dysfunkcje stawu krzyżowo-biodrowego, najczęściej zgłaszają ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej w rzucie stawu krzyżowo-biodrowego oraz ból pośladka po stronie dysfunkcyjnego stawu. U części pacjentów mogą występować również dolegliwości bólowe w okolicy pachwiny oraz dolegliwości rzutowane do kończyny dolnej o topografii niedermatomalnej [2–4]. 

Diagnostyka funkcjonalna

Ocena funkcjonalna powinna zostać wykonana zarówno po stronie dysfunkcyjnej, jak i zdrowej z jednoczesnym zarejestrowaniem różnicy pomiędzy nimi. Z uwagi na charakterystyczny wzorzec bólu w pierwszej kolejności warto wykluczyć dysfunkcje w obrębie odcinka lędźwiowego i związanych z nim struktur nerwowych. W tym celu można zastosować test SLUMP (zdj. 1) oraz test SLR (zdj. 2). Do specyficznej oceny stawu krzyżowo-biodrowego można wykorzystać kombinację testów prowokacyjnych. Mają one za zadanie sprowokować ból, a więc wskazać, czy staw krzyżowo-biodrowy jest źródłem bólu. Aktualnie najlepszym kryterium diagnostycznym wykorzystywanym do tego celu jest zasada co najmniej dwóch pozytywnych testów prowokacyjnych [5]. 
Do najbardziej powszechnych i zalecanych testów prowokacyjnych dla stawu krzyżowo-biodrowego należą:

  • test dystrakcji (zdj. 3),
  • test pchnięcia uda (zdj. 4),
  • test kompresji (zdj. 5),
  • test pchnięcia kości krzyżowej (zdj. 6).

Ponieważ dysfunkcje stawu krzyżowo-biodrowego mogą być powiązane z innymi dysfunkcjami okolicy lędźwiowo-miedniczej, podczas diagnozowania należy uwzględnić również inne struktury, np. staw biodrowy lub odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Bliskość obu struktur może powodować niekiedy nakładanie się na siebie objawów, co może utrudniać efektywne leczenie.
Po zróżnicowaniu stawu krzyżowo-biodrowego jako źródła bólu należy wykonać pozostałe testy funkcjonalne, które jednocześnie określą skalę problemu i posłużą do monitorowania efektywności prowadzonej terapii. W tym celu terapeuta ocenia:

  • zakres biernej ruchomości stawu krzyżowo-biodrowego,
  • asymetrię miednicy,
  • siłę i wytrzymałość stabilizatorów rejonu lędźwiowo-krzyżowego.

Opis przypadku

Wywiad
Pacjent lat 27, biegacz amator, z dolegliwościami bólowymi okolicy lędźwiowo-krzyżowej od dwóch tygodni. Główne miejsce bólu zlokalizowane w obszarze odpowiadającym prawemu stawowi krzyżowo-biodrowemu (ból miejscowy, głęboki i kłujący). Dodatkowo dolegliwości promieniujące do środkowej części pośladka prawego (ból rozlany, powierzchowny, ciągnący). Początek dol...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy