Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

22 lipca 2018

NR 70 (Marzec 2016)

Nowa ustawa o zawodzie fizjoterapeuty – nowe uprawnienia i obowiązki zawodu regulowanego

0 425

Nowa ustawa o zawodzie fizjoterapeuty nadaje temu zawodowi szereg nowych uprawnień, 
ale i obowiązków. Jej przepisy wejdą w życie 31 maja 2016 r. i w tymże dniu Polska stanie się jednym z państw Unii Europejskiej, w których zawód fizjoterapeuty będzie zawodem regulowanym. Fizjoterapeuci, którzy w dniu wejścia w życie ustawy o zawodzie fizjoterapeuty będą spełniali wszystkie wymagania zawarte w ustawie niezbędne do wykonywania zawodu, automatycznie stają się fizjoterapeutami i będzie im przysługiwało prawo wykonywania zawodu. 

Fizjoterapeuta będzie mógł wykonywać zawód po uzyskaniu wpisu do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów. Jednakże w ciągu dwóch lat od wejścia w życie ustawy będzie mógł działać bez wpisu do rejestru fizjoterapeutów, ale w tym terminie powinien złożyć taki wniosek o wpis. Dodatkowo w ciągu 30 miesięcy od wejścia w życie ustawy osoby wykonujące zawód fizjoterapeuty w ramach działalności gospodarczej powinny złożyć wniosek o wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W przypadku niespełnienia tego wymogu utracą prawo wykonywania zawodu.

Gwarancje bezpieczeństwa

Podstawowym celem ustawodawcy było utworzenie takich norm prawnych do wykonywania zawodu, które zapewnią, że fizjoterapeutami zostawać będą tylko osoby o odpowiedniej wiedzy i kwalifikacjach, co stanowić będzie gwarancję bezpieczeństwa pacjenta i zwiększać skuteczność leczenia. Nowe przepisy określają zasady: wykonywania zawodu fizjoterapeuty, uzyskiwania prawa wykonywania tego zawodu oraz zasady kształcenia zawodowego i podyplomowego fizjoterapeuty oraz odpowiedzialności zawodowej.

Fizjoterapeuta jako nowy zawód regulowany 

W dniu 30 listopada 2015 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw ustawę z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (dalej u.z.f.). Zgodnie z art. 2 u.z.f. zawód fizjoterapeuty staje się samodzielnym zawodem medycznym. Nowe przepisy wejdą w życie w dniu 31 maja 2016 r. i w tym dniu fizjoterapeuci dołączą do innych zawodów regulowanych. Wejście w życie nowych przepisów umacnia status zawodu fizjoterapeuty wśród zawodów medycznych i daje przedstawicielom tego zawodu możliwość dalszego wzmacniania swojej pozycji. Sam tytuł fizjoterapeuty został poddany ochronie prawnej, a prawo posługiwania się nim mają tylko osoby posiadające prawo wykonywania zawodu. Nowa ustawa umożliwi coraz większy udział fizjoterapeutów w procesie leczenia, co wydaje się szczególnie ważne przy uwzględnieniu faktu starzenia się społeczeństwa i wzrastającej liczbie schorzeń układu ruchu. Należy jednak zauważyć, że w związku z wprowadzeniem ustawy droga do zawodu stanie się bardziej wymagająca i czasochłonna, zaś prowadzenie działalności fizjoterapeutycznej zostanie obarczone nowymi obowiązkami, stanie się bardziej wymagające i skomplikowane w związku z nowymi obowiązkami nałożonymi na tę grupę zawodową.

Określenie zasad wykonywania zawodu 

Podstawowymi zasadami wykonywania zawodu, określonymi w art. 4 ust. 1 u.z.f., jest działanie z należytą starannością, dbałością o bezpieczeństwo pacjenta, z poszanowaniem zasad etyki i praw pacjenta oraz kierowanie się aktualną wiedzą medyczną. Fizjoterapeuta ma obowiązek informować pacjenta o jego prawach, udzielać informacji w zakresie udzielanych świadczeń, prowadzić i udostępniać dokumentację medyczną i zachowywać w tajemnicy wszelkie informacje dotyczące pacjenta. 

Fizjoterapeuta jako podmiot leczniczy

Zgodnie z art. 4 ust. 6 u.z.f. fizjoterapeuta, który wykonuje zawód w ramach działalności gospodarczej, jest podmiotem leczniczym wykonującym działalność medyczną. Rozdział 2 u.z.f. określa zasady wykonywania zawodu fizjoterapeuty, wskazując, jakie czynności składają się na wykonywanie tego zawodu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.z.f. wykonywanie zawodu fizjoterapeuty polega przede wszystkim na udzielaniu świadczeń zdrowotnych obejmujących w szczególności:

  • diagnostykę funkcjonalną pacjenta,
  • kwalifikowanie, planowanie i prowadzenie fizykoterapii, kinezyterapii i masażu,
  • zlecanie wyrobów medycznych,
  • dobieranie wyrobów medycznych i nauczanie posługiwania się nimi,
  • działalność fizjoprofilaktyczną,
  • wydawanie opinii i orzeczeń dotyczących stanu funkcjonalnego osób poddawanych fizjoterapii oraz przebiegu procesu fizjoterapii,
  • nauczanie pacjentów mechanizmów kompensacyjnych.

Świadczenia zdrowotne wykonywane przez fizjoterapeutów regulowane przez ustawę obejmują w sposób kompleksowy świadczenia przez nich udzielane. Pierwszym momentem, w którym pacjent może mieć kontakt z fizjoterapeutą, są działania fizjoprofilaktyczne polegające na edukacji i propagowaniu zachowań mających na celu zapobieganie niepełnosprawności. Fizjoterapeuta kwalifikuje też pacjenta do procesu fizjoterapeutycznego oraz rozplanowuje ten proces i go prowadzi. Może on także zlecać wyroby medyczne, jest odpowiedzialny za ich dobór oraz poinstruowanie pacjenta, jak należy się nimi posługiwać. Jeżeli proces leczniczy nie przynosi całkowitej poprawy lub zmiany są nieodwracalne, fizjoterapeuci przedstawiać będą pacjentom mechanizmy kompensacyjne oraz adaptacyjne do zmienionego potencjału organizmu i aktywności. Dodatkowymi sposobami wykonywania zawodu fizjoterapeuty są także: nauczanie zawodu, prace naukowo-badawcze, kierowanie pracą zawodową fizjoterapeutów oraz zatrudnienie na stanowiskach administracyjnych związanych z planowaniem, organizowaniem lub nadzorem udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Wymóg posiadania doświadczenia 

Samodzielne wykonywanie wszystkich opisanych powyżej świadczeń będzie wymagało nie tylko posiadania prawa wykonywania zawodu, ale także odpowiedniego doświadczenia wskazanego w art. 4 ust. 4 u.z.f. Warto zwrócić uwagę na takie uprawnienia zawarte w ustawie, jak zlecanie refundowanych wyrobów medycznych (art. 4 ust. 2 pkt 5 u.z.f.) oraz wydawanie opinii i orzeczeń o stanie funkcjonalnym (art. 4 ust. 2 pkt 9 u.z.f.). Wymóg doświadczenia nie będzie dotyczył jedynie tych osób, które studia rozpoczną dopiero po 1 października 2017 r. Ta regulacja stanowi, że osoby te obowiązkowo będą musiały przejść praktyki zawodowe i zdać egzamin, co potwierdzi ich zdolność do samodzielnego udzielania świadczeń.

Współpraca z innymi zawodami medycznymi

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.z.f. jedną z podstawowych zasad wykonywania zawodu jest współpraca z innymi zawodami medycznymi. Fizjoterapeuta, w zakresie niezbędnym mu do udzielenia świadczeń, ma prawo wglądu do dokumentacji pacjenta, a także uzyskiwania od podmiotów udzielających świadczeń pełnej informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu i proponowanych metodach diagnostycznych i leczniczych. Szerokie kompetencje przyznane fizjoterapeutom potwierdza art. 6 ust. 2 u.z.f., zgodnie z którym fizjoterapeuta w przypadku wątpliwości z zakresu fizjoterapii dotyczących zleceń wystawionych przez lekarza może domagać się uzasadnienia potrzeby wykonania tych świadczeń, a także ma prawo odmowy ich wykonania. Każdą taką odmowę należy uzasadnić w dokumentacji medycznej i przekazać informację lekarzowi. Z drugiej strony przedstawiciele zawodów medycznych, w przypadku naruszenia zasad wykonywania zawodu przez fizjoterapeutę, powinni przekazywać fizjoterapeucie swoje uwagi, a jeżeli fizjoterapeuta dalej postępuje nieprawidłowo, co zagraża zdrowiu lub życiu pacjenta, osoby te powinny informować rzecznika dyscyplinarnego.

Prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty 

Rozdział 3 u.z.f. reguluje prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Podstawowymi wymaganiami dla osoby chcącej uzyskać prawo wykonywania zawodu jest pełna zdolność do czynności prawnych, odpowiedni stan zdrowia, znajomość języka polskiego oraz dotychczasowe zachowanie dające rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu (nie może być prawomocnie skazana za umyślne przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności seksualnej i obyczajności oraz przestępstwa z art. 207 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny). Głównym wymaganiem do uzyskania prawa wykonywania zawodu jest posiadanie odpowiedniego wykształcenia. Dyplomy uprawniające do ubiegania się o przyznanie prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty określa przede wszystkim art. 13 ust. 3 u.z.f. Dla osób, które rozpoczną studia po 1 października 2017 r., wymagane będzie ukończenie jednolitych, pięcioletnich studiów wyższych obejmujących 300 punktów ECTS (punkty zdefiniowane w europejskim systemie akumulacji i transferu punktów zaliczeniowych jako miara średniego nakładu pracy osoby uczącej się, niezbędnego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia), w tym co najmniej 160 punktów w zakresie fizjoterapii, i ukończenie sześciomiesięcznej praktyki. Osoby takie będą musiały także zdać Państwowy Egzamin Fizjoterapeutyczny. Pozostałe punkty wskazanego artykułu opisują, jakie wymagania stawiane będą przyszłym fizjoterapeutom, które rozpoczynały studia do 1 października 2017 r. 

Wniosek o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu

Wniosek o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu zgodnie z zapisami nowej u.z.f. składany będzie do Krajowej Rady Fizjoterapeutów, która w ciągu maksymalnie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku będzie stwierdzała prawo do wykonywania zawodu lub odmawiała stwierdzenia tego prawa. Pozytywna uchwała będzie podstawą do wpisu danej osoby do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów i do wydania dokumentu „Prawo Wykonywania Zawodu Fizjoterapeuty”. 

Dokumentowanie prawa wykonywania zawodu 

Zgodnie z art. 28 u.z.f. fizjoterapeuta przed przystąpieniem do swoich zadań w danym podmiocie powinien przedłożyć dokument potwierdzający prawo wykonywania zawodu. Natomiast podmiot zamierzający zatrudnić fizjoterapeutę, niezależnie, czy na podstawie umowy o pracę, czy innej umowy cywilnoprawnej, powinien żądać przedłożenia takiego dokumentu. Jest to szczególnie istotne, ponieważ każdy, kto dopuszcza do udzielania świadczeń przez osobę nieposiadającą uprawnień, podlega karze grzywny lub ograniczenia wolności. Wykonanie tego obowiązku może okazać się trudne w pierwszym okresie obowiązywania ustawy, kiedy wielu fizjoterapeutów na mocy przepisów przejściowych będzie zgodnie z prawem posiadało uprawnienia do wykonywania zawodu, nie będą oni natomiast posiadali odpowiedniego, potwierdzającego ten fakt dokumentu. W takiej sytuacji podmiot, zamierzając zatrudnić fizjoterapeutę, mógłby oczekiwać przedstawienia d...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy