Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie fizjoterapeutyczne w złamaniu palców stopy

Artykuły z czasopisma | 22 lipca 2018 | NR 70
363

Urazy paliczków oraz stawów międzypaliczkowych są powszechne. Najczęściej obserwuje się złamania paliczków i dyslokację elementów kostnych w obrębie dłoni. Urazy paliczków stopy są rzadsze i niejednokrotnie bagatelizowane. Niestety, często objawy oraz postępowanie lecznicze, które są z różnych względów ignorowane zarówno przez samego pacjenta, jak i lekarzy, mogą prowadzić do poważnych i nieprzyjemnych powikłań. 

Wstępna diagnoza urazów powinna być oparta na wnikliwej ocenie klinicznej obejmującej także badanie radiologiczne. Złamania palców stopy występują zwykle po urazach bezpośrednich, np. poprzez uderzenie lub zmiażdżenie. Objawami są bardzo silny ból lub ból pojawiający się w trakcie chodzenia, opuchlizna, obrzęk, pęknięte naczynia krwionośne (w postaci siniaka), zasinienie złamanego palca bądź nawet deformacja uszkodzonego palca. Często w celu odróżnienia złamania palca u stopy od zwichnięcia wykonuje się próbę delikatnego poruszenia palcem. Jeżeli słyszalne jest tarcie lub „trzeszczenie”, oznacza to, że palec jest prawdopodobnie złamany. Dodatkowo może pojawić się uczucie osłabienia. W zależności od samego mechanizmu, który spowodował uraz i powikłania, stosuje się odmienne postępowanie lecznicze. W przypadku złamań bez przemieszczenia wykonuje się zabiegi fizjoterapeutyczne, głównie z zakresu fizykoterapii oraz unieruchomienie na okres 2–4 tygodni w formie zabandażowania palców lub zastosowania opatrunku przylepcowego. Jeżeli doszło do przemieszczenia złamanych kości, wówczas wykonuje się zabieg operacyjny, który polega na krwawym nastawieniu oraz przezskórnym zespoleniu szpilką Kirschnera. Najczęściej po tego typu złamaniu pacjent odzyskuje pełną sprawność. Jednakże zdarza się, że po zakończeniu leczenia zauważalne są m.in. ograniczenia ruchomości w stawach międzypaliczkowych, tkliwość oraz mniejsza elastyczność struktur w okolicy miejsca złamania. Może również dojść do zakażenia oraz wytworzenia się stawu rzekomego. Już w latach 40. XX w. leczono złamane place stóp. Jednakże w tamtych czasach skupiano się jedynie na unieruchomieniu złamanego palca oraz niwelowaniu dolegliwości bólowych1 2 3 4 5 6 7.

Postępowanie fizjoterapeutyczne

W przypadku złamań palców stóp postępowanie fizjoterapeutyczne najczęściej ogranicza się do wykonania zabiegów fizykalnych unieruchomionych palców. Wśród najczęściej wykonywanych zabiegów fizykoterapeutycznych są krioterapia miejscowa, laseroterapia oraz pole magnetyczne. Można także zastosować lampę bioptron. Należy pamiętać, że przez cały okres leczenia oraz w trakcie wykonywania zabiegów złamane palce powinny być unieruchomione. Dzięki temu utrzymywana jest stabilność złamania, co umożliwia prawidłowe gojenie się kości oraz struktur w okolicy złamania. Co więcej, w okresie rekonwalescencji niektórzy lekarze i terapeuci zalecają także zmodyfikowanie nawyków żywieniowych. Zastosowanie odpowiedniego odżywiania może w znacznym stopniu wspomóc działanie lecznicze, np. przez dostarczenie optymalnej ilości niezbędnych składników odżywczych. Cały proces leczenia złamania palców stóp jest podobny do procesu usprawniania palców dłoni po urazie8 9.

Charakterystyka wybranych zabiegów fizykoterapeutycznych

Krioterapia miejscowa

Wykonując zabieg krioterapii, należy przestrzegać kilku zasad. Odległość wylotu dyszy od ochładzanej powierzchni ciała powinna wynosić co najmniej 10–15 cm, gdyż mniejsza odległość może grozić odmrożeniem. Należy wykonywać ruchy okrężne dyszą. W ten sposób w trakcie zabiegu ochładza się za każdym razem inną część powierzchni. Jeżeli istnieje taka możliwość, w trakcie zabiegu można poruszać chłodzoną kończyną. Czas zabiegu wynosi od 30 sekund do 3 minut i zależy od ochładzanej powierzchni i jej lokalizacji. Podczas wykonywania zabiegu należy stale obserwować ochładzaną powierzchnię, przestrzegać zasad BHP oraz pamiętać o wskazaniach i przeciwwskazaniach.

Laseroterapia

Zastosowanie biostymulacji laserowej znalazło zastosowanie w wielu dziedzinach medycyny, również w fizjoterapii. Laseroterapia przyspiesza m.in. proces gojenia się ran i złamań. Wykonując zabieg laseroterapii, należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa oraz pamiętać o wskazaniach i przeciwwskazaniach.

Pole magnetyczne małej częstotliwości

Działanie biologiczne pulsującego pola magnetycznego małej częstotliwości jest wielorakie. Wpływa ono m.in. na błony komórkowe i stężenie jonów, procesy oddychania komórkowego, aktywność wybranych enzymów, procesy wolnorodnikowe, syntezę białek, przebieg procesów syntezy DNA, poliferację komórkową. Dzięki temu pole to ma działanie przeciwbólowe, uspokajające, przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, zwiększa proces utylizacji tlenu i oddychania tkankowego, wpływa na zwiększenie przepływu krwi w naczyniach tętniczych i w kapilarach, przyspiesza proces gojenia się ran i złamań. Zabiegi w polu magnetycznym powinno się wykonywać o tej samej porze dnia. Podczas wykonywania zabiegu należy pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa oraz przestrzegać przeciwwskazań, które są identyczne jak do zabiegów ciepłoleczniczych i pulsującego pola magnetycznego10 11

Z praktyki gabinetu

Pacjentka...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy