Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody fizjoterapii , Otwarty dostęp

18 stycznia 2019

NR 101 (Styczeń 2019)

Działanie przeciwbólowe laseroterapii wysokoenergetycznej

0 259

Zastosowanie laseroterapii w medycynie ma już ponad 40 lat. Wykorzystywane jest powszechnie w chirurgii, medycynie estetycznej i fi zjoterapii. Początkowo przebadano i wprowadzono do powszechnego użytku lasery niskoenergetyczne (LLL – Low Level Laser Therapy) o mocy do 500 mW, które nie zwiększają temperatury tkanek powyżej 1°C. Wraz ze wzrostem mocy i dawki terapeutycznej w leczeniu zaczęto stosować lasery wysokoenergetyczne zwane w skrócie HILT lub HEL (High Intensity Laser Therapy, High Energy Laser). W niniejszym artykule zostaną przedstawione zalety ich stosowania w terapii przeciwbólowej.

Działanie terapeutyczne laserów wynika ze zjawiska fotobiomodulacji i fotobiostymulacji. Światło lasera wnika do tkanek, co powoduje aktywację łańcucha oddechowego (zwiększenie przyswajania tlenu), pobudzenie aktywności pompy sodowo-potasowej w błonie komórkowej, lepsze przenikanie jonów wapnia do komórki, wzrost syntezy ATP, kwasów nukleinowych i β-endorfin, przyspieszenie proliferacji komórkowej, ograniczenie przewodzenia bodźców bólowych we włóknach aferentnych oraz działanie antymutagenne. Ponadto wykazano wpływ wazodylatacyjny i naczyniotwórczy na naczynia krwionośne powodujący poprawę ukrwienia obwodowego i mikrokrążenia krwi. Co więcej, dzięki laseroterapii uzyskuje się stymulację syntezy kolagenu oraz regulację procesów enzymatycznych. Powyższe efekty pozwalają wykorzystać laser w terapii przeciwbólowej, w przyspieszaniu procesu regeneracji tkanek po urazach i w wielu typach schorzeń [1, 2]. 
Niestety, minusem laseroterapii niskoenergetycznej jest słaba penetracja fali świetlnej głębiej położonych tkanek oraz relatywnie długi czas zabiegu.
Wraz ze zwiększaniem mocy i dawki terapeutycznej w leczeniu zaczęto stosować lasery wysokiej mocy zwane w skrócie HILT lub HEL (High Intensity Laser Therapy, High Energy Laser). Są to lasery generujące impulsy o mocy do kilkudziesięciu watów (najczęściej 10–15 W), o krótkim czasie trwania impulsu i długich przerwach pomiędzy nimi, tak aby uniknąć uszkodzenia tkanek. Wysoka moc wyjściowa promieniowania laserowego umożliwiła głębszą penetrację i możliwość przekazania większej energii w krótszym czasie. Laser wysokoenergetyczny daje podobne efekty fotochemiczne jak laser niskoenergetyczny, ale dodatkowo pojawiają się skutki fotomechaniczne wynikające z absorpcji krótkotrwałych impulsów o wysokiej mocy i z powstawania w tkankach fali akustycznej powodującej rodzaj mikromasażu [3].
Niewątpliwie jedną z kluczowych zalet terapii laserem wysokoenergetycznym jest wysoka skuteczność przeciwbólowa. Pozwala ona na znaczne zmniejszenie stosowania leków przeciwbólowych. Cechuje się szybkim i długotrwałym wystąpieniem ulgi dla pacjenta bez większych działań niepożądanych. Taka terapia przyspiesza powrót do zdrowia pacjenta i zwiększa jego zaufanie do terapeuty.
Efekt przeciwbólowy uzyskuje się przez polaryzację czuciowych zakończeń nerwowych, wzrost wydzielania endorfin („bramkowanie” bólu), a także poprzez zmniejszenie odruchowego napięcia mięśniowego, pracę na punktach spustowych czy działanie wazodylatacyjne pozwalające na odprowadzenie z uszkodzonej tkanki produktów zapalnych.
Skuteczność przeciwbólowa terapii HILT/HEL jest coraz częściej oceniana w badaniach klinicznych jako konkurencyjna wobec dotychczasowo stosowanych metod leczenia. Efekt przeciwbólowy terapii laserem wysokoenergetycznym okazał się lepszy w porównaniu z innymi metodami fizykoterapii, takimi jak prądy TENS i ultradźwięki u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego [4].
Terapia HILT okazała się skuteczniejsza od leczenia ultradźwiękami u pacjentów z bólami krzyża (Low Back Pain) [5].
U pacjentów z bólami kręgosłupa lędźwiowego (przepuklina dysku) uzyskano podobne efekty przeciwbólowe dzięki zastosowaniu laseroterapii wysokoenergetycznej w porównaniu do terapii łączonej TENS z lekami przeciwbólowymi (NLPZ), jednak efekty terapii laserem utrzymywały się znacznie dłużej [6].
Leczenie laserem wysokoenergetycznym ze względu na swój efekt przeciwbólowy może być alternatywą dla leczenia operacyjnego u osób z przewlekłymi zmianami zwyrodnieniowymi stawów, gdyż polepsza jakość codziennej aktywności u tych pacjentów [7].
Leczenie wysokoenergetyczną wiązką laserową jest problematyczne u pacjentów ze świeżymi urazami [8] ze względu na możliwość zaostrzenia procesów zapalnych poprzez efekt termicz...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy