Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

25 października 2018

NR 98 (Październik 2018)

Pięta Haglunda – bolesna dolegliwość stopy

0 4964

Zespół Haglunda jest chorobą uciążliwą i bolesną. Odpowiednie leczenie zachowawcze, kompleksowa fizjoterapia, może doprowadzić do pełnego powrotu pacjenta do aktywności sprzed wystąpienia dolegliwości. Czasem jednak najlepszym wyjściem dla chorego jest poddanie się zabiegowi chirurgicznemu. Właściwa metoda leczenia zależy od przyczyn oraz stopnia zaawansowania choroby.

Deformację Haglunda opisał w 1928 r. szwedzki ortopeda i chirurg Patric Haglund. Uważał on, że choroba zazwyczaj dotyczy osób noszących buty na wysokim obcasie i ze sztywnym, niskim zapiętkiem. Podobna przypadłość została opisana już wcześniej, w 1893 r., niezależnie przez dwóch chirurgów: Alberta oraz White’a [1, 2].
Deformacja Haglunda jest wyniosłością kostną występującą na tylno-górnym biegunie kości piętowej [1, 2, 4, 5]. W tym obszarze znajdują się ważne struktury, takie jak kaletka powierzchowna i głęboka ścięgna Achillesa oraz przyczep tego ścięgna.

POLECAMY

Anatomia i biomechanika

Ścięgno Achillesa jest największym i najsilniejszym ścięgnem w ciele człowieka [1]. Przyczep ścięgna Achillesa do kości piętowej ma powierzchnię 1 x 2 cm i znajduje się ok. 2 cm poniżej tylno-górnej krawędzi guzowatości kości piętowej. Tylną powierzchnię kości piętowej można podzielić na trzy obszary. Górna jedna trzecia kości piętowej jest trójkątna z wierzchołkiem górnym. Na jej powierzchni znajduje się kaletka głęboka ścięgna piętowego. Ścięgno Achillesa przyczepia się do pokrytej bruzdami środkowej i dolnej jednej trzeciej kości piętowej. W dolnej jednej trzeciej przeplatają się włókna rozcięgna podeszwowego i ścięgna Achillesa [1, 6]. Włókna ścięgna piętowego skręcają się o mniej więcej 90°, włókna przyśrodkowe przechodzą na stronę boczną, przyczepiając się do kości piętowej, a włókna boczne przechodzą na stronę przyśrodkową [1]. 
Kaletka głęboka ścięgna piętowego z przodu jest ograniczona przez poduszkę tłuszczową, z tyłu – przez ścięgno Achillesa. Jest ona zgniatana podczas wyprostu w stawie skokowym przez ścięgno Achillesa zbliżające się do osi obrotu w stawie. Jej główną funkcją jest stworzenie odstępu między ścięgnem Achillesa a osią stawu. Oprócz kaletki głębokiej w tym obszarze występuje też kaletka powierzchowna, znajdująca się między ścięgnem a skórą.     
Ścięgno nie tylko przenosi siłę z mięśni na kość. Pochłania też siły zewnętrzne, zapobiegając uszkodzeniom mięśnia. Tylne włókna ścięgna Achillesa są poddawane większym obciążeniom ze względu na większą odległość od osi obrotu w stawie. Powoduje to ich częstsze uszkadzanie i degenerację, czego skutkiem są uszkodzenia w miejscu przyczepu ścięgna do kości piętowej i pojawienie się bólu [1, 5]. 
Deformacja Haglunda może naruszać powyższe struktury, powodując ich drażnienie, oraz doprowadzić do wystąpienia stanu zapalnego obu kaletek, jak również do zapalenia przyczepu ścięgna Achillesa. W literaturze anglojęzycznej symptomatyczne podrażnienie tych struktur jest nazywane zespołem Haglunda (w Polsce potocznie piętą Haglunda) i może występować nawet bez deformacji Haglunda [1, 2, 5].
Zespołu Haglunda nie należy mylić z chorobą Severa, nazywaną też chorobą Haglunda-Severa, która okreś...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy

    Anna Skulimowska

    mgr; Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, dyplomowana terapeutka m.in. terapii manualnej (szkoła niemiecka) oraz FDM. Od początku pracy zawodowej zajmuje się fizjoterapią w ortopedii, od pięciu lat związana z Poradnią Chorób Stopy. Czynnie uczestniczy w konferencjach naukowych z zakresu ortopedii i rehabilitacji. Specjalizuje się w fizjoterapii pourazowej i pooperacyjnej stawu skokowego i kolanowego. Interesuje się biomechaniką ciała ludzkiego.

    Karol Lann Vel Lace

    mgr; Poradnia Chorób Stopy w Warszawie

    Krzysztof Bryłka

    dr; Poradnia Chorób Stopy w Warszawie. Jest specjalistą ortopedii i traumatologii narządu ruchu, wykładowcą na zajęciach dla studentów Wydziału Lekarskiego i Oddziału Fizjoterapii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Obszary zainteresowania to chirurgia stopy i stawu skokowego, leczenie urazów kończyny dolnej. Jest autorem i współautorem 6 artykułów i publikacji naukowych.

    Paweł Kołodziejski

    dr n. med.; Poradnia Chorób Stopy w Warszawie. Jest doktorem nauk medycznych, pracownikiem naukowo-dydaktycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, wykładowcą na kursach kształcenia podyplomowego dla lekarzy, promotorem prac licencjackich i magisterskich z zakresu stopy i stawu skokowego. Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, specjalizuje się w chirurgii stopy i stawu skokowego. Wyróżniony nagrodą II stopnia Rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz tytułem „Medycznej Filipiki 2004”. Jest autorem i współautorem 26 artykułów i publikacji naukowych. Członek Komitetu Naukowego Polskiego Towarzystwa Stopy i Stawu Skokowo-Goleniowego.