Pozaustrojowa fala uderzeniowa (extracorporeal shock wave therapy – ESWT) staje się coraz bardziej popularną częścią fizykoterapii. Jest jedną z nowoczesnych metod, stosowanych w ortopedii, rehabilitacji oraz dermatologii.

Udary, uszkodzenia rdzenia kręgowego oraz inne schorzenia mogą prowadzić do utraty lub zaburzenia funkcji lokomocyjnej kończyn dolnych. Ze względu na częstość występowania oraz dotkliwość deficytów w tym zakresie, ponowna nauka (reedukacja) chodu doczekała się wachlarza metod (tab. 1), wykorzystywanych urządzeń rehabilitacyjnych oraz zaopatrzenia rehabilitacyjnego.

Ruch zgięcia kręgosłupa jest jednym z najczęściej wykonywanych ruchów w życiu codziennym. Wykorzystywany jest podczas podstawowych czynności dnia codziennego, nawet takich jak przejście z pozycji siedzącej do stania i odwrotnie. Ocena ruchu pochylenia tułowia do przodu bardzo często bywa weryfikowana, między innymi przy wykorzystaniu testu „palce – podłoga”.

Torbiel (cysta) jest to zamknięta struktura wypełniona galaretowatą, płynną lub półpłynną substancją, która normalnie nie występuje w organizmie. Występowanie torbieli jest jednak zjawiskiem dość powszechnym, może ona powstać u osób w różnym wieku, w różnych częściach ciała. Torbiele mogą mieć różne rozmiary – od niewielkich, kilkumilimetrowych, do dużych, mogących powodować ucisk na struktury wewnętrzne, łącznie z przesunięciem poszczególnych narządów.

Zespół cieśni podbarkowej (ZCP) uważany jest za jedną z najczęstszych przyczyn występowania dolegliwości bólowych w okolicach barku. Szacuje się, że stanowi on 40–60% wszystkich bólów barku. Dolegliwości te dotyczą zazwyczaj osób po 40. roku życia, choć mogą występować także wśród młodych aktywnych osób.

Chcesz wiedzieć więcej? Artykuł "Ból w kolanach przy zginaniu – przyczyny i leczenie" zawiera wartościowe informacje. Fałd przyśrodkowy (plica mediopatellaris) nie jest strukturą występującą w każdym stawie kolanowym (stanowi pozostałość przegrody wewnątrz stawu z okresu życia płodowego), a jego występowanie samo w sobie nie jest oznaką patologii. Zaczyna się na przyśrodkowej ścianie stawu kolanowego i biegnie ku dołowi w stronę ciała tłuszczowego Hoffy. Struktura ta ma kilka różnych odmian, dlatego jej położenie ani wielkość nie są stałe. Fałd może stać się przyczyną objawów, jeśli tkanka go tworząca ulegnie pogrubieniu lub zwłóknieniu. Pierwotna przyczyna tych zmian może być różna: uraz, przeciążenie oraz wszelkie procesy prowadzące do stanu zapalnego stawu. Pogrubienie i zmiana elastyczności fałdu powodują utrudniony ślizg wobec otaczających tkanek, co może prowadzić do zjawiska uwięźnięcia (impingement) lub nadmiernego tarcia w okolicy kłykcia przyśrodkowego kości udowej. Przy obrzęku stawu może działać jak „cięciwa”, zaburzając dodatkowo mechanikę stawu. Mimo że samo występowanie fałdu nie stanowi patologii, istnieje duża korelacja pomiędzy jego obecnością a zmianami degeneracyjnymi chrząstki stawowej. Fałd może stać się przyczyną objawów, jeśli tkanka go tworząca ulegnie pogrubieniu lub zwłóknieniu. Rozpoznanie patologicznie zmienionego fałdu nastręcza wiele problemów, ponieważ rzadko występuje on jako osobna dysfunkcja. Najczęściej stwierdza się u pacjentów osłabiony mięsień czworogłowy, obrzęk, tkliwość w okolicach kłykcia przyśrodkowego kości udowej, utrudnione klękanie i kucanie. Testy łąkotkowe oraz testy dla stawu rzepkowo-udowego bywają pozytywne, ale nie wykluczają innych patologii, więc ich przydatność jest mała. W literaturze został opisany test MPP (medial patella plica test). Wykonuje się go, przykładając ręcznie nacisk na dolno-przyśrodkową część stawu rzepkowo-udowego, a następnie kolano jest zginane w zakresie od 0º do 90º. Test uważa się za pozytywny, jeśli wystąpi ból znikający następnie w okolicy 90º zgięcia. Nawet jeśli fałd nie jest zmieniony chorobowo, chirurdzy często decydują się na jego usunięcie w celu uniknięcia ewentualnych powikłań ze strony tej struktury w okresie gojenia po zabiegu. OPIS PRZYPADKU Pod koniec czerwca br. do przychodni trafił 28-letni pacjent po zabiegu artroskopii (od zabiegu minęły 2 tygodnie). Przed operacją borykał się z dolegliwościami stawu kolanowego od 8 miesięcy. Ból pojawiał się po przyśrodkowej stronie kolana i był szczególnie uciążliwy podczas dłuższego chodzenia. Wszelkie czynności wymagające mocnego zaangażowania mięśnia czworogłowego nastręczały trudności (informacje te uzyskano podczas wywiadu – pacjent nie był leczony w przychodni przed zabiegiem operacyjnym). Badanie rezonansem magnetycznym wykazało uszkodzenie Iº więzadła krzyżowego, ognisko chondromacji IIº kłykcia przyśrodkowego kości udowej oraz reaktywny przerost błony maziowej. Leczenie operacyjne obejmowało usunięcie fałdu przyśrodkowego, termoablację zerwania więzadła krzyżowego przedniego (anterior cruciate ligemant – ACL) oraz częściową synowektomię. Pierwsza terapia odbyła się tuż po zdjęciu szwów. Pacjent poruszał się za pomocą kul łokciowych z obciążeniem nieprzekraczającym 20% masy ciała (wg zaleceń lekarza operującego). Zakres ruchomości stawu kolanowego wynosił 0–90º (zakres bierny) z bólem pojawiającym się w ostatnich 5º wyprostu z siłą docisku IV– (skala wg Maitlanda) i 90º zgięcia z siłą docisku IV. Wyczuwalny był niewielki obrzęk. Podczas pierwszej terapii zajęto się mobilizacją tkanek wokół blizny, nauką napięcia mięśnia czworogłowego oraz wykonano mobilizację do wyprostu z siłą docisku IV. Między pierwszą a drugą wizytą niezbędne było usunięcie zbierającego się w stawie płynu. Obecność płynu wpływa nie tylko na struktury stawu, ale również – jak sugerują badania – na prawidłowe funkcjonowanie mięśni. Już 20 ml roztworu soli fizjologicznej wstrzykniętego w zdrowy staw powoduje hamowanie napięcia głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego, a 50 ml zaburza również działanie mięśnia prostego uda. Kolejna terapia obejmowała techniki z terapii poprzedniej oraz mobilizację do zgięcia w stopniu IV+. Wszystkie mobilizacje prowadzone były do progu bólu. Podczas trzeciej terapii zdecydowano się na wprowadzenie ćwiczeń. System Gravity umożliwił ćwiczenia w zakresie 20–40% masy ciała pacjenta (odsetek ten był następnie zwiększany). Pierwszy trening obejmował zaledwie dwa ćwiczenia – przysiady obunóż z obciążeniem 40% masy ciała pacjenta i wzmacnianie grupy kulszowo-goleniowej (20% masy ciała pacjenta) – 3 serie po 12 powtórzeń. Stopniowo zwiększane obciążenie, a także ćwiczenia stabilizujące i wzmacniające tułów pozwoliły pacjentowi odstawić kule po 5 tygodniach od operacji. W tym czasie zmniejszono liczbę wizyt w gabinecie do jednej tygodniowo na rzecz regularnych treningów. Bierny zakres zgięcia zwiększył się do 130º, a wyprost stał się bezbólowy. Obecnie pacjent wykonuje ćwiczenia w pełnym zakresie z pełnym obciążeniem. Wprowadzane są również elementy dynamiczne (np. wyskoki) mające na celu przygotowanie pacjenta do uprawiania sportu. TRENING Przed zabiegiem operacyjnym pacjent przez 8 miesięcy poruszał się z dolegliwościami bólowymi, dlatego niezwykle ważne było zbudowanie treningu tak, aby przywrócić równowagę mięśniową i właściwe nawyki ruchowe. Trening funkcjonalny został wprowadzony do terapii już w 3. tygodniu po zabiegu. Ważnymi elementami, których należało nauczyć pacjenta, były: równomierne obciążenie nóg podczas przysiadów, prawidłowe rozłożenie nacisku na stopie oraz ustawienie miednicy. Szczególną uwagę zwrócono na pracę mięśnia podkolanowego, który m.in. kontroluje rotację zewnętrzną piszczeli (ćwiczenie nr 4). Celem tego ćwiczenia było nauczenie pacjenta świadomie utrzymywać pozycję kolana podczas rotacji miednicy i kości udowej. Trening został uzupełniony ćwiczeniami równoważnymi i stabilizującymi tułów. Ćwiczenie 1. Przysiad jednonóż z tułowiem na ruchomej ławeczce. Istotą ćwiczenia jest kontrola ustawienia miednicy oraz osi kończyny przy zwiększających się obciążeniach, tj. kontrola zakresu przywiedzenia w stawie biodrowym. Końcową wersją jest dynamiczny wyskok z naciskiem na kontrolę fazy lądowania.   Ćwiczenie 2. Przysiad w leżeniu bokiem. Kontrola zakresu przywiedzenia stawu biodrowego oraz ustawienia miednicy względem kręgosłupa. Końcową wersją tego ćwiczenia, wykonywaną obecnie przez naszego pacjenta, jest dynamiczny wyskok z naciskiem na kontrolę fazy lądowania.   Ćwiczenie 3. Kontrola długości mięśni. Rozciąganie mięśnia naprężacza powięzi szerokiej – pozycja wyjściowa.   Ćwiczenie 3a. Kontrola długości mięśni. Rozciąganie mięśnia naprężacza powięzi szerokiej – pozycja końcowa. Dzięki zastosowaniu biofeedbacku pacjent może kontrolować ustawienie odcinka lędźwiowego. Zasadą jest kontrola ustawienia przez mięśnie stabilizujące (napięcie toniczne) z jednoczesnym wydłużaniem mięśni skróconych (mobilizatorów)   Ćwiczenie 4. Wykrok z elementem rotacji miednicy i kości udowej z kontrolą ustawienia kolana i stopy. Wprowadzenie elementu rotacji miało na celu aktywację mięśnia podkolanowego, który jest jednym z kilku podstawowych mięśni stabilizujących staw kolanowy.   mgr ANNA KUCZKOWSKA Przychodnia Rehabilitacyjna Fizjokoncept BIBLIOGRAFIA: Kent M., Khanduja V. Synovial plicae around the knee. The Knee 2010; 17, s. 97–102. Shaw-Ruey L. Relationship of medial plica and medial femoral condyle during flexion. Clinical Biomechanics 2007; 22, s. 1013–6. Fanelli G.C. The multiple ligemant injured knee, Springer 2004.

Prawidłowe funkcjonowanie stawu kolanowego warunkowane jest właściwie działającymi mechanizmami zapewniającymi zarówno stabilność stawu w wyproście (przenoszenie obciążeń), jak i jego ruchomość (mobilność), która umożliwia poruszanie się w przestrzeni.

Stopy, bo o nich będzie mowa (oraz o ich relacji do miednicy) są pierwszą strukturą ciała mającą kontakt z podłożem. Ich funkcją jest podpieranie całego ciężaru ciała i reagowanie na wszelkie obciążenia i napięcia wynikające z konieczności stałego adaptowania się do zmieniającego się kształtu podłoża oraz reagowania na wszystko, co się dzieje we wszystkich strukturach ciała znajdujących się powyżej. Stopa jest również jednym z receptorów używanych do kontaktowania się z otoczeniem, czującym wibracje i temperaturę podłoża. W dzisiejszym świecie ten element funkcjonalności stopy jest bardzo słabo wykorzystywany, a wytwory współczesnej mody nie są dla nas łaskawe i nieułatwiają utrzymania pełnej funkcjonalności i zdrowia naszych stóp. Rola stopy dla reszty ciała jest nieoceniona i od jej prawidłowego funkcjonowania i ułożenia zależy to, jak funkcjonuje i układa się w przestrzeni reszta ciała. Celem artykułu było przybliżenie jednego z aspektów ułożenia stóp i ich relacji do tego, co się dzieje z miednicą poprzez powiązanie ich ze sobą przez dolną taśmę spiralną.   W przykładzie opisanym poniżej pokazano wykorzystanie koncepcji Anatomy Trains do tworzenia strategii zabiegowych w dolnej części ciała i wykorzystania jej do zmieniania relacji ułożenia stóp do miednicy. Pokazano, jak dolna taśma spiralna łączy ze sobą przód i tył miednicy z łukami stopy. Następnie prześledzono zależność napięcia i długości dolnej części taśmy spiralnej na wzorce ułożenia stóp i ich wpływ na przechylanie kości biodrowych. Na koniec omówiono sposób, w jaki można zmieniać ułożenie stóp i kości miednicy poprzez pracę manualną na dolnej części taśmy spiralnej. Oczywiście rozważania nie są pełne i nie odnoszą się do wszystsich elementów strukturalnych wpływających na ułożenie stóp i miednicy, ale dla potrzeb tego artykułu zawężono przedmiot rozważań tylko do struktur powierzchownych zawartych w obrębie taśmy spiralnej. Taśma spiralna to dwie heliktyczne pasma mięśniowo-powięziowe oplatające ciało. Ta ciągłość mięśniowo-powięziowa utworzona jest z mięśni powierzchownych. Przechodzi, przeplata się, a nawet ma wspólne elementy z trzema pozostałymi taśmami powierzchownymi: powierzchowną taśmą przednią (PTP), tylną (PTT) i boczną (TB). Śledząc przebieg jednej taśmy spiralnej, należy zacząć od prawej strony głowy mięśniem płatowatym głowy i szyi, następnie ponad wyrostkami kolczystymi dolnych kręgów szyjnych i górnych piersiowych przejść na mięsień równoległoboczny po drugiej stronie kręgosłupa, dalej pod brzegiem przyśrodkowym łopatki w mięsień zębaty przedni, który następnie wtapia się w mięsień skośny zewnętrzny. Naturalną ciągłością powięziową dla niego jest mięsień skośny wewnętrzny po drugiej stronie. W ten sposób prześledzony został przebieg górnej taśmy spiralnej od prawej strony głowy pod lewą pachą, wokół przedniej ściany brzucha aż do prawego biodra. Druga część taśmy spiralnej – dolna, stanowi główne zagadnienie niniejszego artykułu. Jeśli spojrzeć na nią z przodu, widać, jak rozpoczyna się na kolcu biodrowym przednim górnym i grzebieniu kości biodrowej mięśniem naprężaczem powięzi szerokiej. Biegnąc w dół, przechodzi w przednią część pasma biodrowo-piszczelowego, które powięziowo łączy się z mięśniem piszczelowym przednim. Znajdując się we wspólnej torbie powięziowej (przedziale przednim podudzia) z prostownikami palców i palucha, schodzi w dół pod troczkami, biegnąc do wewnętrznej część stopy i przyczepia się (lub bardziej – wtapia) w torebkę stawową i kości tworzące staw pomiędzy pierwszą kością śródstopia a przyśrodkową kością klinowatą. Dokładnie w tym samym miejscu od zewnętrznej strony stawu wtapia się w niego ścięgno mięśnia strzałkowego długiego, tworząc wraz z piszczelowym przednim „strzemię” biegnące pod stopą. Mięsień strzałkowy długi biegnie w jednej torbie powięziowej (w przedziale bocznym podudzia) z mięśniem strzałkowym krótkim i idąc w górę, dochodzi do głowy kości strzałkowej. Tu widoczne jest kolejne połączenie powięziowe mięśnia strzałkowego z głową krótką mięśnia dwugłowego uda, która łączy się z bardziej powierzchowną głową długą dwugłowego, biegnącą w górę aż do guza kulszowego. W ten sposób, śledząc przebieg dolnej części taśmy spiralnej, można przejść od przedniej i górnej strony miednicy, otaczając stopę od łuku przyśrodkowego do bocznego, następnie w górę do tylnej i dolnej strony miednicy. Warto zapamiętać z tego opisu, że taśma spiralna łączy przód miednicy, przechodząc pod stopą, z tyłem miednicy. Żeby lepiej sobie to wyobrazić, można wziąć w rękę pasek, sznurek lub taśmę Thera-Band® i przytrzymując ją z przodu na kolcu biodrowym przednim górnym, przeciągnąć ją pod stopą od wewnętrznego jej brzegu, wychodząc spod stopy do zewnętrznego brzegu i przytrzymując jego drugi koniec przy guzie kulszowym. Należy zwrócić uwagę, co się dzieje, kiedy pociągnie się w górę za koniec przyczepiający się do przedniej strony miednicy. Kolec biodrowy idzie w górę i w tył (przechylenie w tył lub kontrnutacja względem kości krzyżowej), pociągając za sobą łuk przyśrodkowy stopy w górę. Co się wówczas dzieje z tylną stroną miednicy? Guz kulszowy będzie przesuwał się w dół i w przód, pozwalając tylno-bocznej części taśmy spiralnej na wydłużenie się i przechylenie stopy na zewnątrz. Czyli pronacja stopy jednocześnie powoduje przechylenie kości biodrowej po tej samej stronie w przód i odwrotnie – poprzez przechylenie kości biodrowej w przód można wpłynąć na pronację w stopie. A co stanie się, kiedy w jednej stopie wykona się pronację, a w drugiej supinację? Pronacja prawej stopy, a supinacja lewej będzie powodowała przechylenie się prawej kości biodrowej w przód, a lewej w tył, czyli miednica jako całość wykona rotację w lewą stronę. Kiedy odwróci się strony i wykona pronację lewą stopą, a supinację prawą, miednica wykona rotację w prawą stronę. Znając tę zależność i przebieg taśmy spiralnej, można skutecznie zmieniać ułożenie stóp i miednicy pacjentów poprzez pracę na dolnej części taśmy spiralnej. STRATEGIA Co należy zrobić, kiedy stwierdza się rotację miednicy w lewą stronę połączoną z pronacją stopy prawej i supinacją stopy lewej? Przednia część taśmy spiralnej w prawej nodze będzie skrócona i jako warstwa powięziowa również opuszczona w dół. Tylna strona prawej taśmy spiralnej będzie natomiast wydłużona i napięta. Jednocześnie tkanka z nią związana będzie przesunięta w górę względem części przedniej. Działanie terapeutyczne polegać będzie na wydłużeniu, rozciągnięciu i przesunięciu ku górze przedniej części taśmy spiralnej, od przyśrodkowego łuku stopy po kolec biodrowy przedni górny. Na tylnej stronie należy pracować manualnie w poprzek włókien, poprawiając trofikę tych naciągniętych tkanek oraz przesunąć je w dół i dodatkowo można pracować nad ich siłą poprzez ćwiczenia wzmacniające. Odwrotnie należy działać na lewej stronie. Poprzez takie działanie można wpłynąć na powierzchowne przyczyny wpływające na ułożenie stóp i miednicy pacjentów. Poniżej kilka przykładowych technik, jakie można użyć do tego typu pracy: 1. Piszczelowy przedni Palpacja Mięsień piszczelowy przedni można znaleźć na przedniej części podudzia, przesuwając się palcami na zewnątrz od krawędzi kości piszczelowej. Idąc od dołu, można łatwo znaleźć jego ścięgno, wykonując silną supinację i zgięcie grzbietowe stopy. Pozwala to zobaczyć, jak mocne ścięgno mięśnia piszczelowego przedniego „wstanie” w przód od kostki przyśrodkowej i biegnie do pierwszej kości śródstopia i przyśrodkowej kości klinowatej. Podążając w górę za ścięgnem, można wyczuć brzusiec mięśnia piszczelowego przedniego znajdujący się zaraz obok brzegu kości piszczelowej i można za nim podążać aż do kłykcia bocznego kości piszczelowej. Technika na mięsień piszczelowy przedni (w prawej nodze) Pacjent leży na plecach z nogami wyprostowanymi. Terapeuta opiera się przedramieniem lub „miękką”, luźną pięścią (trzymając kontakt grzbietową stroną paliczków bliższych) nad kostką, gdzie splątane w troczki biegnie ścięgno mięśnia piszczelowego przedniego. Po uchwyceniu odpowiedniej warstwy powięzi otaczającej powierzchownie mięsień piszczelowy przedni należy zmienić kąt kierunku nacisku z do wewnątrz mięśnia na kierunek w dół i w górę, jednocześnie utrzymując kontakt z tą warstwą, przesunąć ją ku górze. Podczas przesuwania powięzi pacjent wykonuje zgięcie grzbietowe i podeszwowe, pomagając uwolnić powięź wokół mięśnia piszczelowego przedniego i całego przedziału przedniego podudzia.   2. Naprężacz powięzi szerokiej Palpacja To nieduży powierzchowny mięsień, szeroki na ok. 3 palce. Znaleźć go można pomiędzy górnymi włóknami mięśnia prostego uda a pośladkowym średnim. Żeby go znaleźć, należy zlokalizować kolec biodrowy przedni górny kości biodrowej. Następnie płasko położony palec przesunąć w dół i bocznie od kolca. Prosząc pacjenta o rotację wewnętrzną przy rozluźnionym biodrze, spowoduje się, że mięsień ten napnie się i fizjoterapeuta poczuje jego brzusiec pod palcem, biegnący w dół w kierunku przedniej i górnej części krętarza większego, który wtapia się następnie w pasmo biodrowo-piszczelowe. Technika na naprężacz powięzi szerokiej Pacjent leży na boku z nogą, na której pracuje fizjoterapeuta, na górze. Noga zgięta jest w stawie biodrowym i kolanowym. Należy ułożyć kość łokciową, pięść lub kostki palców w okolicy przedniej i górnej części krętarza większego kości udowej, chwycić odpowiednią warstwę powięziową mięśnia i angażując tkankę w górę w kierunku kolca biodrowego przedniego górnego, poprosić pacjenta o powolne wykonywanie ruchu wyprostu w stawie biodrowym. Kiedy ruch zaczyna powodować ból i napięcie u pacjenta, należy poprosić, aby zatrzymał się na chwilę i ponowił ruch, kiedy będzie on w granicach komfortu.   3. Pasmo biodrowo piszczelowe część przednia Palpacja Naprężacz powięzi szerokiej przechodzi (kierunek w dół boczej strony nogi) w przednią część pasma biodrowo-piszczelowego. Można je wyczuć jako zbitą i gęstą tkankę leżącą powierzchownie nad mięśniem obszernym bocznym. W okolicy kolana można łatwo wyczuć całe pasmo biodrowo-piszczelowe, które znaleźć można, przesuwając się w przód od ścięgna mięśnia dwugłowego uda. Chwytając za powięź szeroką i rolując ją po mięśniu obszernym bocznym, można prześledzić jej przebieg od kolana (a właściwie kości piszczelowej) po mięsień naprężacz powięzi szerokiej opisany powyżej.  Technika na pasmo biodrowo-piszczelowe Pacjent leży na boku z nogą, na której pracuje fizjoterapeuta na górze. Używając kości łokciowej jak smyczka skrzypiec, należy położyć ją na przedniej części pasma biodrowo-piszczelowego powyżej kolana, złapać kontakt z powierzchowną powięzią pasma biodrowo-piszczelowego i zacząć przesuwać się powoli w kierunku kolca biodrowego przedniego górnego. Pacjent powoli wykonuje niewielki ruch zgięcia i wyprostu w stawie kolanowym. 4. Mięsień dwugłowy uda i głowa krótka bicepsa Palpacja Mięsień dwugłowy składa się z dwóch części. Głowa długa biegnie od guza kulszowego w dół w stronę kolana i kończy się wspólnym ścięgnem z głową krótką na głowie kości strzałkowej. Układając pacjenta na brzuchu i zginając kolano, można wyraźnie zobaczyć ścięgno bicepsa biegnące z bocznej strony kolana do głowy strzałki. Podążając w górę aż do guza kulszowego, można wyczuć jego brzusiec i ścięgniste zakończenia. Głowę krótką można wyczuć, wsuwając palec pod ścięgno bicepsa po obu jego stronach. Znajduje się tam brzusiec głowy krótkiej biegnący od wspólnego ścięgna dwugłowego do kresy chropawej w 1/3 dolnej części kości udowej. Technika na głowę krótką bicepsa Pacjent leży na brzuchu. Palcami należy złapać kontakt z głową krótką bicepsa, wsuwając palce po obu stronach ścięgna mięśnia dwugłowego. Następnie należy poprosić pacjenta o powolne opuszczanie podudzia w dół, utrzymując kontakt z głową krótką. Jest to tzw. technika uszczypnij i rozciągnij, w której trzymając za włókna mięśnia zaangażowane w jednym kierunku, wykonuje się ruch w kierunku przeciwnym, w ten sposób rozciągając mięsień i powięź z nim związaną.   5. Mięsień strzałkowy długi Palpacja Mięsień strzałkowy długi bardzo łatwo wyczuć i znaleźć pomiędzy głową kości strzałkowej z kostką boczną. Na linii łączącej te dwa punkty kostne znajduje się mięsień strzałkowy. Wykonując pronację i zgięcie podeszwowe w tyle za kostką boczną, można również wyczuć jego ścięgno. Technika na mięsień strzałkowy długi Pacjent leży na boku z nogą, na której będzie pracować fizjoterapeuta, na górze. Noga jest zgięta w stawie biodrowym i kolanowym. Można podłożyć coś pod podudzie pacjenta dla większego komfortu. Palcami lub kostkami palców należy wybadać mięsień strzałkowy długi w okolicy pod głową kości strzałkowej i powoli przesunąć tkankę w dół podczas wykonywania przez pacjenta powolnego zgięcia podeszwowego i grzbietowego stopy. Przedstawiona tu koncepcja i analiza posturalna jest bardzo zawężona i nie uwzględnia ogromnej liczby innych struktur, które mogą mieć wpływ na ułożenie miednicy, kolan i stóp. Ponadto nawet w obrębie przedstawionej tu taśmy spiralnej można napotkać inne wzorce strukturalne, na jakie może ona wpływać i inne wariacje napięć i skróceń w obrębie tej taśmy. Dla potrzeb przekazania krótkiej, zwięzłej i jednocześnie przydanej klinicznie informacji konieczne było znaczne uprozczenie rozważania w powyższym tekście. Jednak użycie nawet tej prostej koncepcji może okazać się bardzo przydatne w codziennej pracy nad zmianą ułożenia ciała pacjentów. Jeżeli tego rodzaju sposób patrzenia na ciało był ciekawy dla Czytelnika, to zachęcam do pogłębiania wiedzy na temat koncepcji Anatomy Trains oraz metody terapii manualnej opartej o tę koncepcję, czyli KMI, których twórcą jest Thomas Myers.   WOJCIECH CACKOWSKI PT, BCSI, terapeuta KMI http://www.anatomytrains.pl/ www.anatomytrains.pl BIBLIOGRAFIA: Myers T.W. Anatomy Trains. 2nd ed. Churchill Livingstone Elsevier. Myers T.W. The Foot. Understanding the Arches. Massage & Bodywork Magazine, September/October 1997. Myers T.W. Knee and Thigh. Massage & Bodywork Magazine, November/December 1997. Myers T.W., Earls J. Fascial Release for Structural Balance. Lotus Publishing, Chichester, England 2010. Biel A. Trial Guide to the Body. 3rd ed. Books of Discovery, 2005. Netter F. Atlas anatomii człowieka. Elsevier 2006.

Artrogrypoza (arthrogryposis multiplex congenita – AMC) jest niepostępującym zespołem nerwowo-mięśniowym rozpoznawanym po urodzeniu. Charakteryzuje się przykurczami znacznego stopnia, osłabieniem i zwłóknieniem mięśni. Definiuje się ją jako zespół, w którym występują przykurcze w dwóch lub więcej obszarach ciała. Jest diagnozowana w jednym przypadku na 3000 urodzeń.

Marketing mix, czyli mieszanka marketingowa, to zespół czynników, którymi można oddziaływać na rynek. W jego skład wchodzą: produkt, miejsce sprzedaży, cena, reklama (promocja). W artykule omówiono cenę oraz jej wpływ na zwiększenie sprzedaży lub zmianę postrzegania usług fizjoterapeutycznych.

Jak powinien wyglądać gabinet przyjazny dzieciom? Na co zwrócić uwagę przy wyborze kolorystyki, akcesoriów i zabawek? Dzieci są przecież szczególnymi pacjentami w gabinetach fizjoterapeutycznych. Aby zadbać o komfort ich terapii oraz swojej pracy, warto zwrócić uwagę na kilka rzeczy już przy urządzaniu gabinetu.

Staw ramienny charakteryzuje się niezwykle skomplikowaną budową anatomiczną oraz największą ruchomością wśród wszystkich stawów w organizmie człowieka. Tak złożona struktura stawu ramiennego, będącego jednocześnie najważniejszym ogniwem biokinematycznym kończyny górnej, mimo że zapewnia jej ogromną funkcjonalność, naraża ją jednocześnie na występowanie różnego rodzaju dysfunkcji i urazów.